काठमाडौँ ।
मानव बेचबिखन विश्वव्यापी रूपमा गम्भीर समस्या बनेको छ, तर पाकिस्तानमा यो समस्या खतरनाक स्तरमा पुगेको छ । २०२४ को अमेरिकी विदेश विभागको मानव बेचबिखन (टीआईपी) प्रतिवेदनले पाकिस्तानको गहिरो जरा गाडेको संकटलाई उजागर गरेको छ ।
प्रतिवेदनका अनुसार, मानव बेचबिखन विरुद्ध लड्ने पाकिस्तानको तथ्याङ्क निराशाजनक छ । २०२३ मा मात्र, १८,००० भन्दा बढी बेचबिखनका घटनाहरूको अनुसन्धान भए पनि, केवल १० जनालाई दोषी ठहर गरिएको थियो ।
अझ चिन्ताजनक कुरा, लगातार पाँचौं वर्ष, बेचबिखन—सम्बन्धित अपराधहरूमा संलग्न सरकारी अधिकारीहरू विरुद्ध कुनै ठोस कारबाही गरिएको थिएन ।
यो डरलाग्दो अवस्थाले मानव बेचबिखनको व्यापक र बहुआयामिक मुद्दालाई प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्न पाकिस्तानको संघर्षलाई जोड दिन्छ ।
देशमा बेचबिखनलाई सम्बोधन गर्न कानुनी ढाँचा र संस्थाहरू भए पनि कार्यान्वयनको अभाव, प्रणालीगत भ्रष्टाचार, तस्करहरूलाई लगभग दण्डहीनताका साथ सञ्चालन गर्न अनुमति दिएको छ।
पाकिस्तानको मानव बेचबिखन संकटले धेरै आयामहरू फैलाएको छ, जसले पुरुष, महिला र बालबालिकालाई असर गर्छ ।
पीडितहरूलाई प्रायः जबरजस्ती श्रम, यौन दासत्व, घरेलु दासत्व, र अंग तस्करीमा शोषण गरिन्छ। कराँची, लाहोर र इस्लामाबाद जस्ता प्रमुख शहरी केन्द्रहरूले बेचबिखन सञ्जालहरूको केन्द्रको रूपमा काम गर्छन् ।
बालबालिकाको बेचबिखन विशेष गरी गम्भीर छ। धेरैलाई जबरजस्ती श्रममा बेचिन्छ, भिखारीको रूपमा प्रयोग गरिन्छ, वा यौन बेचबिखनमा शोषण गरिन्छ ।
प्रायः सांस्कृतिक वा धार्मिक अभ्यासहरूको आडमा बाल दुलहीहरूलाई पाकिस्तान भित्र र सीमापार पनि बेचबिखन गरिन्छ । अन्तर्राष्ट्रिय आक्रोशको बावजुद ऊँट जोकीको रूपमा वा घरेलु दासत्वमा काम गर्न खाडी देशहरूमा बेचबिखन गरिएको बालबालिकाको रिपोर्टहरू कायमै छन् ।
सीमापार बेचबिखनले जटिलताको अर्को तह थप्छ। पाकिस्तान बेचबिखन पीडितहरूको लागि स्रोत र ट्रान्जिट दुवै देश हो। धेरैलाई मध्य पूर्व र दक्षिण एसियाका देशहरूमा बेचबिखन गरिन्छ, जहाँ उनीहरूले अमानवीय काम गर्ने अवस्था र दुव्र्यवहारको सामना गर्छन् ।
२०२४ को टीआईपी प्रतिवेदनले पाकिस्तानलाई टियर २ वाच लिस्टमा राखेको छ, जसले बेचबिखन उन्मूलनका लागि न्यूनतम मापदण्डहरू पूरा गर्न यसको अपर्याप्त प्रयासहरूलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ ।
